Introductie

Mijn naam is Rob Möhlmann en ik eet sinds oktober 2015 plantaardig. Dit betekent dat ik geen vlees, vis en zuivel meer eet.

Sindsdien is er veel gebeurd. Ik ben de nodige kilo’s afgevallen en kon vanwege een constitutionele allergie na dertig jaar eindelijk stoppen met het gebruik van corticosteroïden.

Voordat ik besloot om te stoppen met het eten van vlees en zuivel was ik al een paar jaar gezonder gaan eten. Ik at meer verse producten en gebruikte steeds minder pakjes en zakjes. Langzaam maar zeker ontwikkelde ik mijn kijk op voedsel.

In de zomer van 2015 keek ik de film Forks Over Knifes  op Netflix. Een film die laat zien dat de meeste, zo niet alle, degeneratieve ziekten die ons teisteren kunnen worden gecontroleerd, of zelfs kunnen worden omgekeerd, door te stoppen met het eten van dierlijke en bewerkte voedingsmiddelen.

In september van datzelfde jaar stuitte ik op de website veganchallenge.nl . Een website die als doel heeft om het zoveel mogelijk mensen op een makkelijke manier kennis te laten maken met een plantaardig eetpatroon. Deelname was gratis en in oktober 2015 besloot ik om een maand mee doen.

Na een maand alleen maar plantaardig voedsel te hebben gegeten, beviel mij dit zo goed dat ik besloot het nog een poosje langer vol te houden. Tot op de dag van vandaag ben ik nog steeds blij met deze keuze.  

Wat ik vooraf niet wist was welke impact deze keuze op mijn leven zou hebben. Niet alleen verbeterde mijn gezondheid, maar tegelijkertijd veranderde ook mijn kijk op de wereld en op de mensen om mij heen.

Toen ik met de Vegan Challenge begon, startte ik mijn website www.lekker-leven.com .  Een plek waar ik mijn persoonlijke ervaringen kon delen met de buitenwereld. Na een poosje werd mijn website steeds beter bezocht en begonnen vrienden en kennissen mij om ‘advies’ te vragen. Daarom bedacht ik dit 10-wekenplan. In vogelvlucht neem ik je mee langs mijn persoonlijke ervaringen van de afgelopen 2,5 jaar.

Vragen die aan bod komen

Oorspronkelijk bestond het 10-wekenplan uit een wekelijkse nieuwsbrief waar mensen zich op konden abonneren. Nu heb ik de lessen gebundeld in dit ebook zodat het voor iedereen mogelijk is om dit op eigen tempo te lezen en te gebruiken. Enkele vragen die aan bod komen:

Hoe belangrijk is voeding voor onze gezondheid?

Hoe maak je de juiste keuzes?

Waarom dragen dierlijke producten niet bij aan onze gezondheid?

Toen ikzelf eind 2013 aan deze reis naar een gezonder eetpatroon begon stond ik er niet alleen voor. Ook ik had in die tijd een zetje nodig. Gelukkig was daar Nikki Spaans. Lifestyle coach en goede vriendin die mij de basisbegrippen leerde over voeding. Zij was het die mij hielp om mijn eerste stappen te zetten richting een gezonder eetpatroon.

Mede door haar lessen heb ik mijn persoonlijke reis kunnen voortzetten en ben ik blij mijn ervaringen nu weer met jou te kunnen delen. Ruim 3 jaar later voel ik mij een totaal ander mens. Ik voel me fit en vitaal. Ben gezonder geworden en gebruik minder medicijnen voor mijn allergie. Mijn huid zit er fris en gezond uit en ben geestelijk meer alert. Ook niet onbelangrijk, ik heb een andere kijk op voeding gekregen. Voeding is weer voeding en niet meer een product. Wat een geweldige ervaring vind je niet?  

Niet het zoveelste dieet plan  

Wanneer je mij al langer volgt heb je misschien gemerkt dat ik bijna nooit het woord dieet gebruik. Dat is niet zonder reden. Dieet is afgeleid van het Griekse woord diatia, wat "leefregel" betekent. Hoewel er niks mis is met een leefregel krijgen de meeste mensen een vervelende 'bijsmaak' bij het woord dieet. Dit komt omdat veel diëten zich voornamelijk richten op kortstondige verandering. Misschien herken je de verhalen van mensen die voor de zoveelste keer aan een nieuw dieet beginnen om na een poosje toch weer terug te vallen in oude gewoonten.

Commerciële partijen en dieetgoeroes spelen hier handig op in door met veel beloftes hun producten aan je te willen verkopen.

Daarom is mijn 10-wekenplan niet het zoveelste dieet plan. Mijn doel is om jou te inspireren in de hoop dat ik iets van mijn enthousiasme aan jou mag overdragen.

Wat kun je van mij verwachten

In ieder geval geen dagelijkse 'richtlijnen' die je klakkeloos gaat opvolgen. Het 10-wekenplan bestaat voornamelijk uit het delen van kennis en praktische tips die bijdragen aan een gezonde kijk op voeding. Hierdoor wordt het makkelijker voor je om gezonde keuzes te maken. Maar dit is niet genoeg. Echte verandering begint altijd bij jezelf.

Be the change you want to see

De kracht van verandering begint bij jezelf. Het klakkeloos opvolgen van opdrachten is geen bron van inspiratie en draagt mijn inziens niet bij aan bewustwording. Be the change you want to see is een uitspraak van Mahatma Gandhi en geeft duidelijk weer dat een verandering in levensstijl of eetgewoonte te maken heeft met hoe je jezelf het liefste ziet.

Zelf heb ik geleerd dat de beste manier om dat te doen is door jezelf te 'voeden' met kennis. Kennis creëert namelijk bewustwording en bewustwording zet dingen in gang die vervolgens weer leiden tot mooie en interessante ervaringen. Daarom spreek ik ook altijd over een reis. Een proces dat ik zelf heb doorgemaakt en die ik graag met jou wil delen.

Wat mag je van jezelf verwachten

Om het 10-wekenplan succesvol af te ronden zijn de volgende drie eigenschappen belangrijk:

Inzet

Geduld

Openstaan voor nieuwe inzichten

Door het lezen van het 10-wekenplan heb je met jezelf een afspraak gemaakt. Namelijk de wil om je eetpatroon te veranderen. Dat is al een hele stap op zich. Gefeliciteerd met die beslissing!

Maar bedenk dat je eetpatroon veranderen één van de moeilijkste dingen is die er is. Eetgewoonten hebben wij van huis uit meegekregen en zijn vaak ingeslepen tot het bot.

Diepgewortelde gewoonten in een paar weken ombuigen is dan ook best een uitdaging. Maar met een  geduld bereik je een hoop. Als je blijft geloven dat verandering uit jezelf komt mits je je de 'gelegenheid' geeft om te veranderen, komt alles uiteindelijk goed. Maar daar is tijd voor nodig. Tot slot is een open geest belangrijk. Je moet bereid zijn om te leren, open te staan voor nieuwe inzichten en tegelijkertijd op een gezonde manier kritisch blijven.

"Open minded people embrace being wrong, are free of illusions, don't mind what people think of them, and question everything even themselves"

Je kunt je nog steeds aanmelden voor de besloten Facebookgroep  of onze Facebookpagina  volgen. Ik kijk er naar uit om jou te ontmoeten.

Les 1: Kennis

Zoals ik al in de introductie schreef is mijn reis begonnen met het verkrijgen van kennis. Mijn inspiratie komt van twee films. Eigenlijk drie, maar in deze les richt ik mij op twee films.

Super Juice Me van Jason Vale en Hungry For Change geproduceerd door James & Laurentine. Een gepassioneerd stel uit Australië met een missie.

"Bij Hungry For Change zijn wij toegewijd om je te helpen jezelf te helpen. Wij zijn van mening dat je lichaam het waard is om goed verzorgd te worden en dat niemand méér gekwalificeerd is om deze zorg te geven dan jezelf. Zie ons als je voeding consultants en onthoud dat we hier zijn om je te begeleiden op je reis naar een gezonder leven."  

Is dat niet geweldig? Het sluit naadloos aan bij de manier hoe ik tegen gezondheid aankijk. Gezondheid is namelijk geen verworven recht. Gezondheid heb je voor een groot deel zelf in de hand.

Laat je inspireren

Tijdens deze eerste les wil ik jullie daarom vragen om twee films te gaan kijken. De films hebben mij geïnspireerd en gemotiveerd in mijn ontdekkingstocht naar een gezonder eetpatroon. Ik ben ervan overtuigd dat ze jou ook zullen raken.

De eerste film is 'Hungry For Change' . Een film die de schokkende geheimen onthult van de voedingsindustrie over diëten, afvallen en andere zaken die zij graag geheim willen houden. In de film komen toonaangevende medische experts aan het woord en worden er verhalen verteld van mensen die letterlijk ziek zijn geworden door verkeerde voedselkeuzes. De film is normaal niet gratis, maar speciaal voor dit 10-wekenplan gratis online te bekijken.

De tweede film die ik je wil aanbevelen is 'Super Juice Me'  van Jason Vale. Zelf heb ik hem al meerdere malen gezien en iedere keer ben ik weer ontroerd. De film gaat over 8 mensen met in totaal 22 verschillende ziekten. Van diabetes tot slaapapneu en van de ziekte van Crohn tot hoge bloeddruk en obesitas. In het prachtige 'Juicy Oasis', een Health Retreat & Spa in de heuvels van Portugal, ondervinden zij stuk voor stuk een metamorfose. Gedurende 28 dagen leven zij onder begeleiding van artsen en sportinstructeurs op enkel smoothies van groente en fruit. De resultaten zijn schokkend en zullen je weergaloos verrassen.

Mocht je één of beide films al een keer eerder hebben gezien, ga er dan gewoon nog een keer voor zitten. Vraag desnoods een familielid, vriend of vriendin om je te vergezellen. Ik weet zeker dat de films opnieuw indruk op je maken.

Voor mij zijn beide films life changing geweest. De films zijn wel in de Engelse taal en niet ondertiteld. Ik hoop dat dit geen probleem voor je is. Als je een beetje Engels kunt zijn ze goed te volgen. Mocht dit wel problemen geven laat dit dan even weten in de Facebookgroep . Daar kunnen wij elkaar een beetje helpen.

Door op onderstaande links te klikken ga je automatisch naar de film. Veel plezier met kijken. Laat je indrukken vooral weten in de Facebookgroep .

Super Juice Me  

Hungry For Change

Les 2: Keuzes maken

Wat vond je van de films? Hebben ze je kunnen inspireren? Ik heb al leuke reacties in de Facebookgroep voorbij zien komen en ook een paar via mail ontvangen. Sommige van jullie zijn zelfs gemotiveerd om een paar dagen te gaan juicen. Hoe leuk is dat! En dat alleen door het kijken van een film. In de Facebookgroep vind je een 5 dagen detox plan wat je als basis kunt gebruiken.

Persoonlijk heb ik uit de film Super Juice Me geleerd dat groente en fruit essentieel zijn om een goede gezondheid te krijgen en te behouden. Groente en fruit bevatten naast vitaminen en andere gezonde stoffen zoals vezels, fytonutriënten (stoffen die een geneeskrachtige werking hebben) en antioxidanten (stoffen die oxidatie (veroudering) tegengaan). Deze stoffen vind je alleen in groente en fruit en bijvoorbeeld niet in vlees. Wanneer je bedenkt dat veel mensen niet aan de minimale aanbevolen hoeveelheid van 250 gram groente per dag komen, begin je te begrijpen waarom mensen ziek worden. Die 250 gram is overigens in mijn ogen veel te weinig. Ik eet bijna dagelijks het drievoudige. (nooit echt bijgehouden, kan ook meer zijn)

De film Hungry For Change heeft voor mij bevestigd wat ik eigenlijk al wist, namelijk dat de voedingsindustrie zich totaal niet bekommerd om onze gezondheid. Zij zijn alleen uit op meer winst. Wanneer je dus gezonder wilt gaan eten kun je niet op de industrie vertrouwen. Je zult zelf keuzes moeten maken om je eetpatroon te veranderen.

De belangrijkste keuze

Het vervelende van voedingskeuzes is dat er zoveel tegenstrijdige berichten zijn. De één zegt dat koolhydraten belangrijk zijn, de ander weer niet. De één beweert dat vlees gezond is, terwijl de ander beweert van niet. Wat kun je nog geloven?

Laat één ding duidelijk zijn. Er is maar één leidraad die je nooit mag vergeten en dat is je eigen lichaam. Je eigen lichaam vertelt namelijk precies wat voedsel met je doet. Ben je vaak vermoeid of heb je last van kwaaltjes waarvan de dokter zegt dat je er mee moet leren leven? Tien tegen één dat veel van deze kwalen verdwijnen wanneer je gezonder gaat eten.

Ik heb van Dr. Colin Campell geleerd dat niemand kan bepalen hoeveel wij van bepaalde voedingsstoffen in onze mond moeten stoppen om gezond te blijven. Want hoewel wij allemaal tot hetzelfde soort behoren en dezelfde genetica bezitten, reageert ons lichaam individueel op de behoefte die zij nodig heeft. Kijk maar eens naar dit stukje uit één van zijn lezingen https://youtu.be/cOBIs8L5OKA?t=53m6s  

Dus hoezeer wij ook ons best doen om veronderstellen dat wij het beter weten, ons lichaam bepaalt zelf welke voedingsstoffen op welke plek terecht moeten komen. Het enige waar wij voor moeten zorgen is het lichaam te voorzien van gezond, onbewerkt voedsel.

Er is een eenvoudige regel die je in al je keuzes kunt toepassen. Hoe minder mensenhanden er aan voedsel hebben gezeten, des te beter . Veel voedingsadviezen (hoe oprecht ook) dienen vaak een commercieel doel. De reden dat de supplementen industrie is ontstaan komt omdat de mens denkt dat wij ongezond kunnen blijven eten en door er een pil in te gooien gezond kunnen blijven. Wanneer je de film Super Juice Me hebt gezien weet je dat dit helemaal niet nodig is. Wat pillen en supplementen niet lukt, lukt groente en fruit wel. Slechts in 30 dagen ondergingen de kandidaten een volledige transformatie die niet voor mogelijk werd gehouden. Voor mij persoonlijk is onbewerkt voedsel hetzelfde als dag en nacht. Kijk maar eens naar onderstaande foto. Links bewerkt, rechts onbewerkt.

Het linker gangpad in de supermarkt laat ik bijna altijd links liggen. De producten die daar liggen noem ik 'gemaksproducten'. Producten waar je niet of nauwelijks bij hoeft na te denken. Zo uit de fles in de pan of op je bord. Diep van binnen weten we allemaal dat dit niet de meest gezonde keuzes zijn. Het rechter gangpad heeft mijn voorkeur. Oh ja, je moet iets meer werken in de keuken om een maaltijd op tafel te zetten, maar de beloning is ontegenzeggelijk groot.

Kleine keuzes hebben grote impact

Maar keuzes maken betekent niet dat je morgen het linker gangpad helemaal moet vermijden, Toen ik gezonder ging eten begon ik met kleine veranderingen. Bijvoorbeeld roomboter op mijn brood in plaats van dieet margarine. Kokosolie om mee te bakken in plaats van kant en klare bakboter. Wist je dat veel mensen gemiddeld 30 kg aan geraffineerde suikers per jaar binnen krijgen? Gelukkig is het niet zo heel moeilijk om gezondere keuzes te maken.

Neem bijvoorbeeld het verschil tussen roomboter en margarine. Wat valt je op? Roomboter is nagenoeg onbewerkt, terwijl margarine veel meer bewerkingen ondergaat. Welke van de twee is in jouw ogen gezonder? De mieren weten het antwoord.

Ook het kiezen van dagelijkse producten zoals brood of een pot pindakaas is niet zo moeilijk. Gewoon goed de etiketten lezen. Door het lezen van het etiket wordt je enorm wijs en vooral een stuk bewuster. Door twee producten naast elkaar te houden leer je veel en wordt het ineens veel makkelijker om de juiste keuze te maken.

Een tip bij het lezen van etiketten: ingrediënten zijn gesorteerd op basis van de hoeveelheden aanwezig in het product. Dus als suiker als eerste in het rijtje voorkomt, dan is suiker het hoofdbestanddeel van dat product. En dat geldt voor alle ingrediënten die volgen.

Begin vandaag nog

'Stel niet uit tot morgen wat je vandaag kunt doen' is een bekend spreekwoord. Door met kleine stapjes te veranderen zijn de keuzes die je maakt te overzien, kun je ze eenvoudig integreren in je leven en zijn ze makkelijk vol te houden.  

De opdracht van deze week bestaat dus uit         

Het verminderen van bewerkt voedsel

Het eten van meer groente en fruit

Dus begin met het lezen van de etiketten. Hoe minder er op het etiket staat hoe beter, het liefst met gezonde ingrediënten vooraan. Laat groente in plaats van vlees het hoofdbestanddeel zijn op je bord. Zoek naar recepten op het web waar veel groente in zit. Probeer pakjes en zakjes zoveel mogelijk te vermijden en gebruik daarvoor in de plaats verse kruiden. En eet meer fruit. Maak je niet te druk om de aanwezige fruitsuikers want die gedragen zich anders dan geraffineerde suikers uit junkfood.

That's all for now folks! Wanneer je hier de komende week aan gaat werken heb je al weer twee stappen in de goede richting gezet. De rest komt later ;-)

PS. Tijdens het schrijven zat ik nog even door mijn privé foto collectie naar plaatjes van voeding te zoeken. Het viel mij op hoe ik zelf ben getransformeerd in mijn voeding. Kijk er maar eens doorheen als je wilt en vraag me gerust naar wat recepten. De oudste foto's staan bovenaan.

Bekijk de foto’s

Veel succes en laat me weten waar je tegenaan loopt. Ik zal de komende week wat van mijn persoonlijke keuzes delen in de Facebookgroep .

Les 3: Koolhydraten

Ben je er in geslaagd om minder bewerkt voedsel en meer groente en fruit te eten? Als dit zo is heb je de belangrijkste stappen richting een gezonder eetpatroon gezet. Gefeliciteerd!

Nu wij begrijpen hoe belangrijk het is om ons lichaam te voeden met voedsel in plaats van producten, gaan we een stapje verder. In deze les wil ik het namelijk met je hebben over misschien wel het meest controversiële onderwerp als het gaat over voeding, namelijk koolhydraten.

Wat zijn koolhydraten

Koolhydraten zijn voedingsstoffen die energie leveren aan ons lichaam. In de cellen in ons lichaam reageren koolhydraten met zuurstof uit het bloed. Daarbij komt energie vrij. Net als bij een brandstofmotor waarbij brandstof reageert met zuurstof.

Energie uit koolhydraten is van essentieel belang voor het functioneren van ons lichaam. Vooral voor de hersenen en rode bloedcellen zijn koolhydraten erg belangrijk. Onze hersenen kunnen zelfs helemaal niet zonder koolhydraten.

Koolhydraten vind je onder andere in groente, fruit, granen, peulvruchten, noten en zaden. Niet in vlees en zuivel. Koolhydraten kunnen dus geassocieerd worden met een gezond eetpatroon. Of toch niet?

De bouwstenen van koolhydraten bestaan uit één of meer suikermoleculen. Huh? Maar suiker is toch ongezond voor ons? Nee en ja. Koolhydraten in de vorm van gezond voedsel - zoals in het plaatje weergegeven - zijn niet alleen goed maar zelfs essentieel voor onze gezondheid. Koolhydraten in bewerkt voedsel zoals pizza's of junkfood zijn niet gezond. Waarom niet? Omdat dit bewerkte producten zijn en omdat de koolhydraten uit hun natuurlijke omgeving zijn gehaald en deze producten bovendien vol zitten met andere ongezonde toevoegingen zoals geraffineerde suiker en vet.

Langzame en snelle koolhydraten

Maar er zijn toch snelle en langzame koolhydraten? Ik heb altijd geleerd dat snelle koolhydraten minder goed voor ons zijn en wij vooral de langzame koolhydraten moeten eten?

Snelle (glycemische) koolhydraten worden inderdaad gemakkelijk opgenomen in ons bloed. Het zijn vooral de niet verpakte (bewerkte) koolhydraten die voor problemen zorgen. Het eten van een appel of een banaan kan onze suikerspiegel doen laten stijgen, maar het proces van afgifte in onze darmen is totaal anders dan in het geval van bewerkte koolhydraten.

Aardappelen hebben in theorie een hoge glycemische index, maar zijn ook een goede bron van energie. Door de moeilijk verteerbare zetmeel zorgen ze ook voor een goede darmwerking.

Dr. John A. McDougall beschrijft het als volgt.

"Bij alle grote populaties, waar ook ter wereld en onafhankelijk van welke cultuur, die door de geschiedenis heen slank, fit en gezond waren, bestond hun dieet voornamelijk uit zetmeelrijk voedsel."

Azteken en Maya's stonden 7000 jaar geleden bekend door de maïs die zij aten. Bij opgravingen rond de dode zee zijn bewijzen aangetroffen van grote opslagplaatsen met gerst. In Azië is rijst het hoofdbestanddeel van het dieet. In het midden-oosten eet men graan en in Zuid Amerika staan de Inca's bekend om de aardappelen. Pas toen McDonald's besloot om in Azië restaurants te openen, werden de mensen daar dik en ongezond.

Jammer genoeg worden koolhydraten door veel voedingsdeskundigen op één hoop gegooid. Er wordt geen onderscheidt gemaakt tussen koolhydraten in heel, gezond voedsel en koolhydraten uit bijvoorbeeld junkfood. Hierdoor bestaan veel diëten om af te vallen uit voedsel met weinig koolhydraten.

Maar is dit nodig? Zoals wij geleerd hebben haalt ons lichaam haar energie uit koolhydraten. Zolang deze uit gezond, heel voedsel komen, reguleert ons lichaam onze suikerspiegel perfect. Ons lichaam produceert namelijk een hormoon dat luistert naar de naam insuline. Insuline is de sleutel om glucose toegang te geven tot onze spiercellen. Door gezond te eten, waaronder ook aardappelen en fruit, reguleert ons lichaam automatisch onze bloedsuikerspiegel. Daar hoeven wij ons dus helemaal niet druk om te maken.

Het wordt anders wanneer ons eetpatroon uit teveel vet bestaat. Wij hebben vet nodig maar wel van een gezonde bron zoals bijvoorbeeld hele olijven, noten en avocado. Vetten die onttrokken worden uit hun natuurlijke omgeving en als zelfstandig product worden teruggegeven in een fles of als een bakproduct, zijn in principe bewerkte producten. De olie bevat geen vitaminen, mineralen en vezels meer. Het enige wat is overgebleven is vet. Bovendien zijn deze oliën hoog in calorieën. 1 gram olijfolie staat gelijk aan 9 calorieën. 1 gram koolhydraten bestaat slechts uit 4 calorieën. Dat is meer dan de helft minder.

Roomboter (hoewel vele malen beter dan margarine) op je brood met een paar plakjes vleeswaren, bakken en braden in de olie of bakboter, een stukje vlees of vis tijdens het avondeten, olie over je salade, een koekje bij de koffie en een bakje chips bij de borrel zorgt voor erg veel vet.

Wanneer je daarnaast ook nog te weinig beweegt stapelt dit vet zich op in je spiercellen. Teveel vet in je spiercellen belemmerd insuline om de deur te openen van je spiercellen. Glucose kan niet meer onze spiercellen binnen en zo ontstaat insuline resistentie. Je bloedsuikerwaarde stijgt en loop je risico om Diabetes type 2 te krijgen. Diabetes type 2 ontstaat dus door het eten van teveel vet (met name verzadigd vet) en bewerkt voedsel, in plaats van door koolhydraten wat zo vaak wordt beweerd.  

Oké, het eten van gezond koolhydraatrijk voedsel is dus belangrijk. Niet alleen vanwege de energie die we nodig hebben, maar ook vanwege de gezonde voedingsstoffen die groenten, fruit en granen bevatten. Probeer in je keuze voor koolhydraten wel zo dicht mogelijk bij de bron te blijven. Wit meel bijvoorbeeld is bewerkt. Net als witte pasta's. Beter is het om te kiezen voor de volkoren varianten.

Hieronder vind je een (beknopt) lijstje met goede en slechte koolhydraten. Je kunt er vast nog veel meer vinden op het web.

Slechte koolhydraten

Chips, borrelnootjes

Toastjes (behalve de volkoren zonder toevoegingen)

Koekjes (ook ontbijtkoek en evergreens, sultana)

Kant en klaarmaaltijden

Witte rijst (ik eet dit wel maar met mate)

Witte pasta's

Wit brood

Rijstwafels (behalve volkoren varianten)

Ontbijtgranen zoals Kellogg's

Goede koolhydraten

Havermout

Quinoa

Volkorenmeel

Volkoren pasta

Spelt Brood of pasta

Aardappelen

Groente

Fruit

Bonen

Noten

Apart wil ik nog wel twee producten benoemen die niet in dit lijstje staan maar wel invloed hebben op je insulineproductie. Namelijk vlees en vis. Want hoewel vlees en vis geen koolhydraten bevatten heeft de studie ' Insulin Index of Foods ' aangetoond dat vlees (rundvlees, varken, kip en vis) een hogere insuline reactie geeft dan de zogenaamde 'snelle' koolhydraten.

"In feite veroorzaken dierlijke eiwitten net zoveel insuline afgifte als puur suiker." Vlees zorgt dus voor hogere insulinewaarden dan een grote appel, een kopje havermout of witte pasta.

Wat staat je te doen  

In de eerste plaats zou ik me geen zorgen maken om koolhydraten. Zolang je maar kiest voor hele voeding. Daarmee bedoel ik voedsel wat dicht bij de bron staat en weinig tot geen bewerkingen heeft ondergaan. Persoonlijk bestaat mijn eetpatroon uit ongeveer 80% koolhydraten uit groente, fruit, bonen, (zoete) aardappelen, volkorenpasta en hele hele granen, 10% eiwitten uit bonen, zaden, tofu, tempeh en 10% vetten uit groente, rijst, noten, olijven en avocado's.

Dit eetpatroon heeft bij mij voor prachtige bloedwaarden gezorgd. Op 5 januari 2017 was mijn laatste test en dit waren de uitkomsten:

Glucose nuchter 4.1

Cholesterol 3.3 (streefwaarde < 5.0)

HDL-Cholesterol 1.1

Chol/HDL ratio 2.9

LDL-Cholesterol 1.9 (streefwaarde < 3.0)

LDL/HDL ratio 1.9

CRP < 3 (bijna niet te meten dus)

De twee belangrijkste focusgebieden voor deze week zijn:

Eet voldoende gezonde koolhydraten

Eet minder bewerkte vetten

In de volgende les ga ik het met je hebben over dierlijke producten zoals vlees en zuivel.

Les 4: Vlees en zuivel

De vorige les stond in het teken van koolhydraten. Veel mensen laten deze links liggen omdat ze bang zijn dat dit ongezond is. Ik hoop dat ik je een beetje heb mogen helpen inzien dat je geen angst hoeft te hebben voor koolhydraten, mits je maar de juiste kiest. De eenvoudigste manier om te onthouden welke koolhydraten goed zijn, is om zoveel mogelijk onbewerkt en liefst plantaardig te eten.

In deze les wil ik het met je hebben over vlees en zuivel. Voedsel van dierlijke afkomst. Wie is er niet opgegroeid met een stukje vlees bij de aardappels, drie glazen melk per dag en een schaaltje vla of yoghurt toe?

Tijdens mijn reis naar een gezonder eetpatroon ben ik er achter gekomen dat vlees en zuivel helemaal niet zo gezond zijn. Sterker nog, ik ben er inmiddels van overtuigd geraakt dat vlees en zuivel één van de belangrijkste oorzaken zijn van hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en sommige vormen van kanker.

Wist je bijvoorbeeld dat in Nederland ruim 1.000.000 mensen diabetes hebben? 900.000 mensen daarvan hebben diabetes type 2. Een type diabetes die voor een groot deel wordt veroorzaakt door leefstijl. Als het zo doorgaat telt ons land naar schatting in 2025 ongeveer 1,3 miljoen mensen met diabetes. (Bron: DVN )

Maar diabetes is niet de enige ziekte die gerelateerd kan worden met leefstijl en voeding. Ook wordt het steeds duidelijker dat de toename in kankergevallen gerelateerd kan worden aan voeding. Kankeronderzoeker Dr. William Li  stelt dat het ontstaan van kanker voor meer dan 30% wordt bepaald door wat wij eten. Als dit waar is kunnen wij hier dus zelf invloed op uitoefenen en de kans verkleinen om kanker te krijgen. Heb jij dit al eens eerder gehoord? Ik niet. Totdat ik me erin ging verdiepen. En ik kan je zeggen dat het mij heeft geschokt.

De belangrijkste boodschap van Dr. Li is dat kankercellen voeding nodig om te kunnen groeien. Deze voeding ontvangen zij via de bloedvaten. Door gezond te eten kunnen wij de ontwikkeling en groei van kankercellen tegenhouden en zelfs remmen. Wil je meer over dit onderwerp weten, lees dan het artikel " Kunnen wij door te eten kanker uithongeren? " en bekijk zijn TED talk .

Dierlijke eiwitten versus plantaardige eiwitten

Gisteravond had ik met Nikki een interessant gesprek in de Facebookgroep over de noodzaak van eiwitten. Een belangrijke reden voor veel mensen om vlees te eten zijn de eiwitten. Vlees zit vol met eiwitten en die zijn goed voor ons, zo zegt men. Bodybuilders hebben eiwitten nodig om hun spieren sterk te maken, maar ook de 'gewone' man of vrouw heeft eiwitten nodig.

Eigenlijk kan ik beter aminozuren zeggen. Want eiwitten worden namelijk opgebouwd door verschillende aminozuren. Deze zijn essentieel voor ons om gezond te blijven. Er zijn echter twee belangrijke misvattingen die ik met je wil bespreken vandaag.

Eiwitten zitten alleen in vlees en zuivel

Eiwitten van dierlijke afkomst zijn compleet, die uit planten niet

Laat ik beginnen met punt 1. Eiwitten zitten alleen in vlees en zuivel en daarom moeten wij die producten eten. Piep! Fout. Planten bevatten namelijk ook eiwitten. Sterker nog, dieren eten planten om aminozuren binnen te krijgen die de eiwitten vormen. Sommige sterke dieren zoals een gorilla, een giraffe of een olifant eten alleen maar planten.

Maar ook vegan bodybuilder Derek Tresize  (één van de vele) krijgt al zijn eiwitten binnen door het eten van planten. Niet uit vlees. Hoe zouden zij aan hun eiwitten komen denk je? In deze video  laat ik je zien hoeveel eiwitten er in plantaardige voeding zit.

Het eten van vlees is dus niet essentieel om aan je dagelijkse eiwitten te komen. Maar hoe zit het dan met complete en niet complete eiwitten? Dat brengt mij op punt 2 van de meest voorkomende misvattingen over eiwitten. Zijn dierlijke eiwitten niet completer en daardoor beter voor ons dan eiwitten afkomstig van planten? Om hier een zinnig antwoord op te geven moet ik je kort iets vertellen over eiwitten.

Eiwitten zijn verbindingen van aminozuren die verschillende eiwitten maken voor verschillende doeleinden. Zo zijn sommige eiwitten verantwoordelijk voor de groei van onze nagels. Anderen eiwitten zorgen voor de vorm van een broccoli, of de bouw en ontwikkeling van een kuikentje. En ja, er zijn ook eiwitten die van belang zijn als het gaat om spiergroei bij de mens.

Belangrijk om te onthouden is dat ieder eiwit belangrijk is voor het doel waarvoor het is bedoeld. Dat betekent dat jouw eiwitten belangrijk zijn voor jou en niet voor iemand anders. Waar het op neer komt is dat we eigenlijk geen eiwitten nodig hebben, maar aminozuren. Omdat jouw eiwitten dus uniek zijn voor jou kun je deze nooit krijgen van een andere bron, plant of dier. Dat komt omdat iedere plant en dier andere eiwitten heeft dan die van jou. Ze worden alleen gemaakt van dezelfde aminozuren.

Maar hoe komen wij dan aan die aminozuren? Wel, zoals je in bovenstaande video hebt kunnen zien halen wij aminozuren uit ons voedsel. Maar pas op, niet alle aminozuren zijn essentieel. Sommige aminozuren worden door ons lichaam zelf aangemaakt, terwijl wij andere aminozuren binnenkrijgen via ons voedsel.

Dat dierlijke eiwitten 'completer' zijn is een mythe. Het is een handige manier van de industrie om ons te laten geloven dat wij dierlijke eiwitten moeten eten om gezond en sterk te blijven. Wanneer je gaat begrijpen dat alle essentiële aminozuren van levende planten komen en de dieren die wij eten hetzelfde plantaardige voedsel moeten eten om deze zogenaamde complete eiwitten te maken, dan wordt het je duidelijk dat wij helemaal geen vlees nodig hebben om alle belangrijke aminozuren binnen te krijgen.

En vergeet niet, dat wanneer je dierlijke producten eet om eiwitten binnen te krijgen, je een groot risico neemt. Je krijgt namelijk ook een lading verzadigd vet binnen, cholesterol, toxinen afkomstig uit ons milieu, antibiotica, groeihormonen en allergenen. Het is een behoorlijk hoge prijs die je betaald om wat eiwitten binnen te krijgen, vind je niet?

Natuurlijk hoef je mij niet te geloven. Je kunt zelf het nodige onderzoek doen. Ga eens op zoek naar mensen die hun hele leven hebben gewijd aan onderzoek naar de effecten van dierlijke eiwitten op onze gezondheid. Neem bijvoorbeeld Dr. T. Colin Campbell , Janice Stanger Ph.D  of Dr. Garth Davis . Stuk voor stuk gerenommeerde artsen en wetenschappers die hun sporen dik hebben verdiend.

Al het bovenstaande was eigenlijk als inleiding bedoeld, maar zoals je merkt is er zoveel over dit onderwerp te zeggen dat ik er wel twee lessen aan zou kunnen wijden. Maar de insteek van mijn 10-wekenplan is altijd geweest om niet alles voor te kauwen. (hoe spreekwoordelijk) Geen kant en klare recepten maar het delen van mijn ervaringen zodat jij geïnspireerd raakt en zelf gaat onderzoeken en ervaren. Naar mijn mening is dat nog steeds de beste motivator om blijvende stappen te zetten richting een gezonder eetpatroon en een gezonder leven. Maar één ding wil ik nog wel met je delen.

Hoeveel eiwitten hebben wij nodig

Tijdens mijn reis kwam ik in contact met Dr. T. Colin Campbell. Dr. Campbell staat in de wereld van de wetenschap erg goed aangeschreven en onderzoekt al 50 jaar de effecten van voeding op onze gezondheid. Ironisch is wel dat hij is opgegroeid op een melkveehouderij. Hij is dus grootgebracht met de gedachte dat vlees en melk gezond voor ons zijn. Nu hij hier anders tegenaan kijkt maakt dit zijn verhaal des te geloofwaardiger.

Tijdens zijn loopbaan heeft Dr. Campbell geleerd dat de kracht van voeding vooral schuilt in een holistische aanpak. Met andere woorden, de duizenden voedingsstoffen die wij uit voeding halen zorgen voor duizenden effecten in ons lichaam. Eén van de onderzoeken waar Campbell zich mee bezighield was de ontwikkeling van kanker. In een laboratorium gebruikte hij laboratoriumratten met kankercellen. Vervolgens werden deze ratten gevoed met een eiwitrijk dieet bestaande uit 15 tot 20% eiwitten. (bij de gemiddelde Amerikaan bestaat 20 tot 25% van de dagelijkse calorieën uit dierlijke eiwitten)

Het eiwit dat voor dit onderzoek werd gebruikt was Caseïne. Caseïne is een dierlijk eiwit dat in melk voorkomt. Wat opviel is dat wanneer ratten veel eiwitten kregen toegediend (meer dan 10%), de kanker toenam. Wanneer ze minder eiwitten kregen (5%) gebeurde het tegenovergestelde. Tevens kwam hij erachter dat plantaardige eiwitten uit bijvoorbeeld soja die effecten niet lieten zien. De hypothese ontstond dat dierlijke eiwitten kankergroei bevorderen en plantaardige eiwitten niet. Deze veronderstelling vormde de basis voor meer onderzoek en uiteindelijk tot The China Study . In ieder geval was de belangrijkste conclusie dat dierlijke eiwitten van invloed zijn op de groei en ontwikkeling van kanker.

Uit studies blijkt dat wij niet meer dan 10% eiwitten uit onze voeding nodig hebben voor een goede gezondheid. Niet meer en niet minder. 10% eiwitten is de optimale  hoeveelheid. Zoals je op onderstaande weergave kunt zien halen wij die 10% met gemak uit een plantaardig eetpatroon. Helaas krijgen de meeste mensen veel meer eiwitten binnen dan goed voor ze is. Dat komt voornamelijk door het gebruik van vlees en zuivelproducten.

Zijn het de genen of is het de voeding

Sommigen denken dat kanker ontstaat door het hebben slechte genen. Maar zijn het de genen die de oorzaak zijn of is het de voeding die deze genen beïnvloeden?

Op onderstaande afbeelding zie je een schematische weergave van genen. De blauwe genen zijn gezonde genen. De oranje genen zijn genetisch gemanipuleerd met kanker. De oranje genen hebben een hoger risico om kanker te ontwikkelen. De conclusie is dat de genen aan de linkerzijde meer kans hebben om kanker te ontwikkelen dan de genen aan de rechterzijde op de afbeelding. Wat gebeurd er wanneer je veel eiwitten eet in de vorm van vlees en zuivel. De genen waar nauwelijks kanker voorkomt beginnen zich te ontwikkelen. Er ontstaan meer kankercellen. Wanneer er minder eiwitten worden gegeten zien wij precies het tegenovergestelde. De genen waar veel kankercellen aanwezig zijn vertonen zelfs een teruggang in kankerontwikkeling. Het zijn dus niet de genen die de oorzaak zijn, maar het voedsel wat wij in onze mond stoppen en onze genen mee beïnvloeden. Voor deze stelling is inmiddels veel bewijs te vinden.

Door het eten van dierlijke producten zoals vlees, melk, eieren en boter gaat onze eiwitinname omhoog. Bovendien zijn deze eiwitten van dierlijke afkomst en zoals wij hebben gezien zorgen die juist voor de problemen. Bovendien bestaat ons menu bij een vleesrijk menu uit relatief weinig groente waardoor wij alle belangrijke vitaminen en nutriënten missen die ons lichaam ook nodig heeft. Iedere keer wanneer je zo eet creëer je reacties in je lichaam. Het is alsof je je knie stoot tegen een paaltje. Je knie wordt rood maar geneest wanneer je hem met rust laat. Helen is de basisfunctie van ons lichaam. Maar wanneer je dezelfde knie keer op keer tegen het paaltje stoot geneest deze niet meer. Dat is feitelijk ook aan de hand wanneer wij ons lichaam voeden met toxische stoffen. Ons lichaam kan niet meer herstellen en in de loop van de jaren ontwikkelen er chronische ziekten.

Conclusie

Stel jezelf daarom de volgende vraag: Als voeding zo belangrijk is in het controleren van onze gezondheid, waarom worden er dan miljoenen euro’s uitgegeven aan genetisch onderzoek? Volgens sommigen wordt er meer dan 100x zoveel geld uitgegeven aan onderzoek van de genen dan aan de effecten van voeding op onze gezondheid. Terwijl het juist de voeding is die ons gezond maakt en niet de genen. In de perceptie van Dr. Campbell komt dit omdat genetisch onderzoek geld oplevert en voeding slechts gezondheid.

Wat is belangrijk als wij kijken naar voeding? In eerste plaats moeten wij voeding als geheel zien. De overheid informeert ons over dagelijks aanbevolen hoeveelheden en de supplementen industrie speelt hier handig op in door voor ieder tekort een nieuwe pil te maken. Maar wanneer wij voeding als geheel gaan zien hoeven wij ons niet meer druk te maken of wij wel genoeg voedingsstoffen binnenkrijgen. De verwerking van voedingsstoffen in ons lichaam is een symbiose. Ons lichaam weet precies wat wij nodig hebben. Het enige wat wij moeten doen is de trechter vullen met zoveel mogelijk gezond voedsel.

Als wij dat gaan doen en de conclusies van onder andere Dr. Davis en Dr. Campbell en vele andere onderzoekers gaan toepassen in ons leven, ondervinden wij daarvan direct de gevolgen. Te veel dierlijke producten in je menu zorgen voor problemen. De problemen openbaren zich niet direct maar pas na verloop van tijd. Mijn medicijngebruik voor een levenslange allergie die ik heb zijn voor meer dan de helft gereduceerd en ik voel me fitter dan ooit.

Ik geloof niet in moderatie. Waarom één sigaret per dag terwijl je weet dat dit niet bijdraagt aan een goede gezondheid? Ik heb ervoor gekozen om dierlijke producten te laten staan. In plaats daarvan geniet ik van een rijk gekleurde tafel met heerlijke gerechten. Wanneer deze stap voor jou te ver is kun je overwegen om het gebruik van dierlijke producten te beperken. Minder vlees eten wordt door veel mensen best als redelijk ervaren. Maar kijk ook eens kritisch naar je kaas en boter gebruik. Zonder dat je het beseft consumeer je meer dierlijke producten dan goed voor je is.

Ik ben er inmiddels van overtuigd dat het eten van minder dierlijke producten bijdraagt aan een betere gezondheid. Je valt niet alleen af maar de de kans op welvaartsziekten nemen af en bovendien doe je ook nog iets goed voor de dieren en onze planeet.

Volgende week geen geschreven les, maar een LIVE  uitzending in de Facebook groep. Noteer vast je vragen en stuur ze naar mij op via info@lekker-leven.com of plaats ze onder het bericht wat ik nog ga plaatsen in de groep. Voor degenen die geen Facebook gebruiken, de uitzending wordt opgenomen en zal ik later met je delen.

De twee belangrijkste focusgebieden voor deze week zijn:

Eet wat minder vlees

Eet minder bewerkte vetten

Les 5: Q & A

We zijn op de helft! In deze les had ik oorspronkelijk een Facebook LIVE uitzending. In de LIVE Q&A heb ik wat verteld over mijn motivatie om aan dit 10-wekenplan te beginnen en ook heb ik een aantal vragen beantwoord.

Helaas is de uitzending niet meer beschikbaar. Mocht je toch wat vragen hebben, stel dan je vraag in de Facebookgroep  of stuur een mailtje naar info@lekker-leven.com .  

De volgende les gaat over vetten . Hoe belangrijk zijn vetten en welke vetten zijn goed voor ons en welke niet. Volgens mij een heel interessant onderwerp.

Les 6: Vetten en oliën

Zoals beloofd wil ik het deze week met je hebben over vetten en oliën. In de afgelopen maanden gebruik ik zelf steeds minder toegevoegd vet in mijn eten. Dus geen scheut olijfolie meer over mijn salade en bakken doe ik tegenwoordig in een combinatie van sojasaus met water of in sommige gevallen met balsamico azijn. Waarom doe ik dat?

Het vet wat je draagt is het vet wat je eet

Deze uitspraak is van dokter McDougall, arts/internist en voedingsdeskundige die zich al meer dan 30 jaar bezighoudt met het bestuderen, schrijven en spreken over de effecten van voeding op onze gezondheid. Omdat McDougall in hetzelfde rijtje thuishoort als Dr. Michael Greger en Dr. T. Colin Campbell was het vrij logisch dat ik hem tegen zou komen op mijn reis.

Dr. McDougall beweert dat veel mensen te dik zijn door het vet dat ze eten. Natuurlijk zijn er meer factoren die bijdragen aan overgewicht, maar wat mensen tegenwoordig aan vet consumeren staat niet in verhouding tot wat ons lichaam eigenlijk nodig heeft. De vraag die rijst is dan ook:

Hoeveel vet hebben wij eigenlijk nodig

McDougall is voorstander om je vetten uit gezonde producten zoals noten, zaden, avocado's en olijven te halen. Maar mensen die te zwaar zijn of een verhoogd risico hebben op hart- en vaatziekten doen er goed aan ook deze producten te vermijden of op zijn minst te verminderen. Vet heeft een zeer hoge calorische waarde en wordt door het lichaam eenvoudig opgenomen. McDougall vertelt: "vroeger aten wij noten alleen rond kerstmis, maar tegenwoordig kun je noten in diverse vormen kopen. Vaak worden ze voorzien van veel zout en geroosterd in olie. Heerlijk voor de lippen, maar ook voor je heupen." zo beweert hij.

Hij beweert hiermee niet dat noten slecht zijn. Voor kinderen en actieve mensen zijn noten een welkome aanvulling op een gezond eetpatroon. Maar mensen die last hebben van overgewicht en willen afvallen doen er verstandig aan om deze vetrijke producten een poosje te vermijden.

Stel je voor je eet 100 gram ongebrande, ongezouten noten. Op zich gezond nietwaar? Maar in termen van vetinname krijg je daar ongeveer 80 gram vet door binnen. 1 gram vet levert 9 calorieën. 100 gram noten leveren dus 720 calorieën. De gemiddelde man heeft ongeveer 2200 / 2300 calorieën per dag nodig. In dit rekensommetje betekent dit dat 30% van je calorieën uit vet komen. Tel daar nog het vet bij op dat je op andere manieren gedurende de dag nuttigt. Boter op je brood, olie over de salade, af en toe een kroketje en niet te vergeten alle vetten die van nature ook voorkomen in groente en fruit.

Hetzelfde rekensommetje kun je ook toepassen op volkorenbiscuit. Van de koekjes misschien nog wel de minst schadelijke. Toch bevat 100 gram volkoren biscuit 15 gram vet. 15 gram vet staat gelijk aan 135 calorieën. Dezelfde 100 gram volkoren biscuit staat gelijk aan 440 calorieën. 135 hiervan zijn vet. Dat is dus ongeveer 30% vet uit het aantal calorieën. En ook dat is veel te veel.

Te veel vet wordt niet alleen opgeslagen, te veel vet zorgt er ook voor dat koolhydraten minder goed worden opgenomen in onze cellen. Teveel vet zorgt ervoor dat insuline niet meer in staat is om onze suikerspiegel te reguleren waardoor mensen met obesitas een hogere kans op diabetes hebben.

Er zijn niet echte cijfers beschikbaar hoeveel vet een mens per dag nodig heeft. De meningen daarin lopen enorm uiteen. Niet alle vetten zijn slecht, maar zoals je hebt geleerd krijgen wij ongezien vaak toch te veel vet binnen. Zelf hanteer ik de 80/10/10 regel. 80% koolhydraten, 10% eiwitten en 10% vet. Maar ik hou het niet dagelijks bij hoor! Dit kun je overigens wel heel gemakkelijk doen op cronometer.com . Best aardig om je eetpatroon eens een paar dagen te monitoren. Maar pas op, je kunt voor aardige verrassingen komen te staan.

Zoals je misschien van mij gewend bent heb ik het niet zo vaak over hoeveelheden van dit of van dat. Dus ook in het geval van vet geef ik geen cijfer. Persoonlijk denk ik dat wij allemaal iets minder vet zouden moeten eten. Vooral de geraffineerde vetten voegen niets toe aan je gezondheid.

Mijn persoonlijke strategie is om zoveel mogelijk onbewerkt voedsel te eten. Het grootste deel van mijn eetpatroon bestaat uit groenten, fruit, peulvruchten, granen en ook noten en zaden. Ik tel geen calorieën en ook niet hoeveel vet ik binnenkrijg. Ik eet zo puur mogelijk en (inmiddels) weet ik dat circa 10% van mijn dagelijkse calorieën uit vet bestaat.

Af en toe eet ik zelf ook nog iets te veel vet. Ik merk dat wanneer mijn buikvet toeneemt. Met gemak kan ik op een avond een heel bakje noten opeten. Inclusief een paar glazen wijn (alcohol bevat ook veel calorieën) en je hebt al snel te veel vet en calorieën binnen. Maar af en toe een handje noten en lekker wat zaden door de yoghurt kan natuurlijk helemaal geen kwaad.

Minder vet betekent geen ban op vet maar gewoon gezonder gaan eten. Vooral het eten van 'heel' voedsel in de natuurlijke staat is belangrijk. En junkfood natuurlijk zoveel mogelijk vermijden. Ook is het beter om spaarzaam te zijn met geraffineerde oliën. Ja, ook olijfolie. Volledigheidshalve noem ik ook nog even kokosolie. Ondanks de gezondheidseigenschappen is kokosolie het enige plantaardige product wat erg veel verzadigd vet bevat.

Eet daarvoor in de plaats wat vaker een handje noten of een lekkere avocado. Wat olijven bij de borrel kan best, maar let gewoon op dat je er niet te veel van eet. In de basis verteld je lichaam alles. Wanneer je gezond eet maar je bent toch te zwaar, dan doe je toch iets verkeerd. Probeer dan eens te minderen met toegevoegde vetten en kijk wat het doet met je lichaam. Dat is nog steeds de beste leidraad.

Zijn oliën essentieel voor onze gezondheid

Het menselijke lichaam is in staat om uit grondstoffen alle organische verbindingen te maken die noodzakelijk zijn om zichzelf te onderhouden. Er zijn echter een aantal basiselementen die het lichaam alleen uit voeding kan halen. Dit zijn 11 vitaminen, 8 aminozuren en 2 soorten vet. Op vitamine D (van de zon) en B12 na, haalt het lichaam al deze belangrijke stoffen uit planten zoals groenten, fruit en zetmeel.

Vetten uit planten? Jazeker. Vetten bestaan ​​uit ketens van koolstof die verschillen in lengte en het aantal en posities van dubbele bindingen. Dieren kunnen geen dubbele bindingen maken na de derde en zesde koolstof op de ketting. Alleen planten kunnen deze bindingen maken. Het resultaat is dat alleen planten omega-3 en omega-6 vetten synthetiseren.

Deze staan ook wel bekend als "essentiële vetten." Wij moeten, net als alle andere dieren, deze essentiële vetten binnen krijgen door het eten van planten of indirect door het eten van dieren die planten aten en deze essentiële vetten hebben opgeslagen in hun weefsels. Vissen bijvoorbeeld maken zelf geen omega-3 vetten aan. Dit doen ze door het eten van algen.

Zodra olie wordt verwijderd uit haar natuurlijke omgeving, zoals een olijf of lijnzaadolie wordt geëxtraheerd uit lijnzaad, is het geen voeding meer. Zeker, de olie voorziet je nog steeds van de nodige calorieën maar alle voedingsstoffen die in de plant zitten, zijn in de geraffineerde olie afwezig. In deze vorm hebben oliën twee krachtige farmaceutische eigenschappen. Een goede en een slechte. Ik begin bij de goede eigenschappen.

Olie als medicijn

Omega-3 en omega-6 oliën vertragen de stolling van het bloed waardoor het eten van vette vis bijvoorbeeld in verband wordt gebracht met de gezondheid van het hart. Door het eten van deze oliën zou de kans op hart- en vaatziekten afnemen.

Omega-3 en omega-6 oliën zijn ook in staat om het immuunsysteem te onderdrukken en ontstekingen tegen te gaan. Als medicijn zijn deze oliën dan ook toegepast in het behandelen van auto immuunziekten zoals reumatoïde artritis, ziekte van crohn, multiple sclerosis et cetera. Desondanks zijn er veel tegenstrijdigheden waardoor deze vetten niet als standaard medicijn worden voorgeschreven.

Olie als vergif

Net als met echte medicijnen zijn er ook bijwerkingen aan het gebruiken van geraffineerde oliën. De meeste mensen worden dikker wanneer zij veel olie en vet consumeren. Dit komt omdat wij maar weinig nodig hebben en het lichaam vet heel makkelijk opslaat. Vooral wanneer wij een ongezonde leefstijl hebben. Dit geldt net zo goed voor olie uit gezonde producten zoals noten en zaden.

Toen er 54 vrouwen met overgewicht in een mediterraans land werden onderzocht naar hun eetpatroon bleken zij allemaal een dieet te volgen laag in koolhydraten (35% van het totaal aan calorieën) en hoog in vet (43% van het totaal aan calorieën). 55% van het totaal aan vet bestond uit olijfolie.   Conclusie: zelfs wanneer een mediterrane eetpatroon uit veel olie bestaat en weinig groente en fruit, maakt dat mensen dik.

Geraffineerde olie kan echter ook toxisch (giftig) zijn voor ons lichaam. Ondanks de gezondheidsaspecten van olie kan een teveel zorgen voor een contra werking. Teveel bloedverdunning kan fataal zijn wanneer je een ongeluk krijgt en er een wond ontstaat. Maar misschien nog wel belangrijker is dat omega-3 en omega-6 ons immuunsysteem onderdrukt wat onder normale omstandigheden niet goed voor ons is. Zeker als we gewoon gezond zijn. Immers, ons immuunsysteem moet zo optimaal mogelijk kunnen werken om ziekten te bestrijden.

Maar misschien wel het belangrijkste vind ik dat er veel studies zijn gedaan bij mensen waaruit is gebleken dat hoe lager de vetinname, hoe lager de kans op het ontstaan van veelvoorkomende kankers zoals borst, darm en prostaatkanker. Onder aan deze les vind je links naar verschillende studies.

Een tekort aan essentiële vetten is zeldzaam

In ons lichaam worden essentiële vetten gebruikt voor veel doeleinden, waaronder de vorming van cellulaire membranen en de synthese van hormonen. Wij hebben maar relatief weinig van deze essentiële vetten nodig en zelfs de meest elementaire diëten bieden voldoende linolzuur. Geschat wordt dat wij maar circa 1-2% van deze vetten nodig hebben.   In alle vrijlevende populaties is een tekort aan essentiële vetzuren" dan ook vrijwel onbekend. Verder in deze les nog wat handige tips.

Koken zonder olie

Aanfruiten & roerbakken : Zo simpel als het klinkt, zo simpel is het. Het enige wat je nodig hebt bij aanfruiten en roerbakken is water. De beste techniek om te beginnen is met een kleine hoeveelheid water (ongeveer 1-2 eetlepels). Tijdens het aanfruiten of roerbakken voeg je iedere keer een eetlepel water toe als het droog wordt, totdat je klaar bent. Blijf de groente constant roeren en zorg ervoor dat het water niet volledig verdampt. Voor extra smaak kun je je favoriete (groente) bouillon gebruiken in plaats van water of zelfs wijn.

Bruinen & karamelliseren : Olie is niet nodig voor het bruinen of karamelliseren. Hetzelfde effect kan worden bereikt wanneer je kookt zonder olie; je hoeft alleen maar te zorgen voor meer tijd. De beste manier om dit te bereiken is om de groenten, bij voorkeur in een hete pan met anti aanbaklaag te bruinen zonder water.

De groenten beginnen hun eigen vocht vrij te geven en daardoor te bruinen. Geef het vooral voldoende tijd. Blijf de groenten omscheppen in de pan tot deze beginnen te karamelliseren. De bruine stukjes die achterblijven in de pan voegen een ton aan smaak toe. En door af te blussen met een beetje water of bouillon komen deze smaken vrij in het vocht.

Stomen  is een snelle en gemakkelijke manier om je groenten te koken zonder olie. Wanneer je stoomt in plaats van kookt, behouden je groenten veel meer voedingsstoffen. Wacht met het toevoegen van kruiden, specerijen en sauzen tot na het stomen. Afhankelijk van wat je bereid, duurt het stomen van groenten meestal niet langer dan een paar minuten.

Suggesties kook apparatuur

Anti aanbakpannen : In termen van apparatuur zijn anti aanbakpannen essentieel. Welk type pan je gebruikt bepaal je uiteindelijk zelf, maar gebruik in ieder geval geen Teflon. Of je nu kiest voor geanodiseerd aluminium, porselein glazuur, of een keramische pan, zorg er in ieder geval voor dat de pan goede anti aanbak eigenschappen heeft. Check dit overzicht van anti aanbakpannen op kieskeurig.nl .

Mijn favoriete anti aanbakpan is van ScanPan . Ze zijn een beetje duurder, maar ze koken geweldig en hebben 10 jaar garantie.

Gietijzeren pannen  zijn een andere optie voor olie-vrij koken. Zoek naar een pan met een emaille coating. Ze zijn zwaarder dan de meeste andere pannen en ze geven soms wat ijzer af in het voedsel. Maar dit is geen probleem als je geen vlees eet. Sommige van deze pannen moeten af en toe behandeld worden met olie, dus als je helemaal olievrij wilt eten is dit misschien niet de beste optie. Ondanks de forse prijs, zijn er pannen die fatsoenlijk zijn geprijsd. Hier zijn er een paar om uit te kiezen .

Een wok  is een ander item dat je kunt overwegen om toe te voegen aan je olievrije arsenaal. Roerbakken is een geweldige optie voor degenen die kiezen voor een plantaardig eetpatroon. Met een wok kun je perfect roerbakken. Als je denkt dat je niet kunt wokken zonder olie – bekijk dan deze korte instructievideo hoe je dat kunt doen .

Stomen  probeer je met één van deze stoompannen , of als je op zoek bent naar een economische keuze, kies dan voor een opvouwbaar stoommandje .

Bakken zonder olie

Roosteren  gaat het makkelijkst met een anti aanbak bakplaat . Temeer omdat je veel ruimte nodig hebt om de groenten te spreiden. Bakpapier is ook een optie maar die kan verpulveren wanneer het te vochtig wordt..

Je kunt de groenten van te voren kruiden en gelijkmatig verspreiden over de bakplaat. Je kunt de groenten voor een langere tijd roosteren op een lagere temperatuur (225°C – 250°C) of in een kortere tijd op een hogere temperatuur (tot 400°C). Bij de laatste krijg je dat heerlijke bruine en krokante laagje. Dit recept van geroosterde groenten met pasta zonder olie  is één van mijn favorieten. Een aantal (Engelstalige) recepten van de auteur van dit artikel vind je hier .

Voor het maken van veggie chips snijd je groenten in dunne plakjes en verwijder je het overtollige vocht door de plakjes tussen twee velletjes keukenrol uit te drukken. Daarna kruid je de groenten en leg je ze op de bakplaat voorzien van bakpapier in de oven. Check dit (Engelstalige) recept voor olievrije chips en tortilla’s .

Frituren

De eenvoudigste manier om olie-vrij te frituren is door gebruik te maken van een AirFryer. Frietjes zonder olie en zelfs kippenpoten worden heerlijk krokant. Je hebt ze tegenwoordig in verschillende uitvoeringen. Hier vind je er een paar . Lees wel eerst de reviews op websites als kieskeurig.nl .

Alternatieven voor olie bij het bakken

Je hebt een heleboel opties voor het bakken zonder boter of olie. Hieronder vind je enkele suggesties wat je kunt gebruiken als vervanging en hoe je deze het beste kunt gebruiken:

Ongezoete appelmoes  – gebruik dezelfde hoeveelheid als boter en drie kwart de hoeveelheid van olie. Dit geeft een dichte structuur en een stevig eindresultaat.

Geprakte banaan  – gebruik dezelfde hoeveelheid als boter of olie. De smaak van banaan wordt toegevoegd aan je baksel.

Avocadopuree  – gebruik dezelfde hoeveelheid als boter of olie. Dit geeft het baksel een milde smaak zonder de smaak van het baksel echt te beïnvloeden.

Gebroken lijn- of chiazaad  – gebruik 3 eetlepels in 1 theelepel water voor elke eetlepel boter of olie. Wacht na het mengen ongeveer 10 minuten voordat je het mengsel toevoegt aan je recept. Lijnzaad is geschikt voor hartige recepten terwijl chiazaad bijna geen smaak bevat en beter past bij lichtere recepten.

Pruimen of pompoen puree  – Gebruik 1/3 kopje voor iedere eetlepel boter. Dit past goed bij zelfgemaakte kruidkoek of chocoladetaart.

Houd er rekening mee dat deze ingrediënten niet even vloeibaar zijn als olie of boter tijdens het bakken. Het is daarom handig om de hoeveelheid natte ingrediënten in je recept iets te verhogen. Daarnaast kun je de oventemperatuur met 25°C verlagen dan wat is vermeld in het recept. Voor kookrecepten kun je 5-10 minuten minder kooktijd aanhouden. Al deze kleine tweaks vragen om enige gewenning en in het begin zal het wel eens een keertje fout gaan. Zorg er dus voor dat je opschrijft wat je doet zodat je dezelfde fout niet tweemaal maakt!

Suggesties ovenapparatuur

Tot slot mogen we de bakvormen niet vergeten! Hier kun je het beste bakvormen met een anti aanbak laag of silicone vormen voor gebruiken.

Keramische bakvormen : zijn een geweldige optie, niet alleen voor zijn anti aanbak kwaliteiten maar ook voor duurzaamheid. Hier vind je er een heleboel.

Siliconen bakvormen : kijk vooral naar de 100% siliconen bakvormen zonder vulstoffen. De producten met vulstoffen kunnen gevaarlijk zijn. Kies dus voor de voedsel veilige variant. Hier vind je er een aantal.

Bakpapier : Een andere optie is je bestaande bakvorm te gebruiken met bakpapier. Vooral wanneer je niet zo vaak bakt is dit misschien de goedkoopste keuze. Je kunt cake- en taartvormen eenvoudig bekleden met wat bakpapier. Voor bakplaten heb je tegenwoordig voorgesneden vellen die precies op je bakplaat passen. Je hoeft je geen enkele zorgen te maken dat bakpapier gaat branden in de oven.

Salade dressing zonder olie

Bekijk deze (Engelstalige) olievrije dressings van de auteur  voor de nodige inspiratie. Je kunt deze ook downloaden en afdrukken als een handig naslagwerk om je eigen olievrije salade dressings te maken.

Een van de belangrijkste trucjes is door bewerkte olie in te wisselen voor iets gezonder, zoals gepureerde avocado, geweekte cashewnoten, die wel iets hoger in vet en mogelijk niet geschikt zijn voor iedereen. Cannellini bonen zijn ook een goede vetvrije vervanger.

Hopelijk zullen al deze suggesties je op weg helpen om olievrij te koken en te bakken. Mochten er in dit artikel zaken ontbreken waar jij niet zonder kunt, laat je bericht dan achter onder aan dit artikel. In les 7 wil ik het met je hebben over hoe mijn smaak in de loop van de tijd is veranderd door gezonder te gaan eten.

Probeer eens:

Groente sauteren in water in plaats van olie

Een van de vele suggesties uit in deze les

Bronnen

Calle-Pascual AL, Saavedra A, Benedi A, Martin-Alvarez PJ, Garcia-Honduvilla J, Calle JR, Maranes JP.  Changes in nutritional pattern, insulin sensitivity and glucose tolerance during weight loss in obese patients from a Mediterranean area. Horm Metab Res.  1995 Nov;27(11):499-502

Namazi MR.  The beneficial and detrimental effects of linoleic acid on autoimmune disorders. Autoimmunity.  2004 Feb;37(1):73-5.

Carroll KK. Experimental evidence of dietary factors and hormone-dependent cancers. Cancer Res. 1975 Nov;35(11 Pt. 2):3374-83.

Rao GN. Influence of diet on tumors of hormonal tissues. Prog Clin Biol Res . 1996;394:41-56.

Weisburger JH. Worldwide prevention of cancer and other chronic diseases based on knowledge of mechanisms. Mutat Res. 1998 Jun 18;402(1-2):331-7.

Sanders TA.  Essential fatty acid requirements of vegetarians in pregnancy, lactation, and infancy. Am J Clin Nutr. 1999 Sep;70(3 Suppl):555S-559S.

Les 7: Het veranderen van je smaak

In mijn persoonlijke reis naar een gezonder eetpatroon heb ik niet alleen een transitie op het gebied van voeding doorgemaakt, maar is ook mijn totale smaakbeleving veranderd. Mijn grootste probleem was zout. Mede door de pakjes en de zakjes was ik gewend om veel zout te eten. Ook lustte ik bepaalde dingen niet. Havermout is daarvan een goed voorbeeld. Zolang ik mij kon heugen heb ik pap nooit lekker gevonden. Maar toen iemand mij vertelde dat havermoutpap troostvoedsel is en niet alleen lekker is, maar ook erg gezond, was ik bereid om het te proberen. Inmiddels is havermoutpap met rozijnen, appel, banaan en besjes één van mijn meest gewaardeerde ontbijtjes.

Hoe komt het dat mijn smaak zo is veranderd? Is het alleen een kwestie van proberen en doorzetten, of zit er ook een wetenschappelijk verklaarbare reden achter? Om daarachter te komen moeten we eerst wat dieper ingaan op ons smaakzintuig, de tong.

Het smaakzintuig

De reden dat wij smaak hebben komt door een ingenieus systeem op onze tong en in onze mond. Onze tong bevat namelijk smaakorganen. Een smaakorgaan bestaat uit 50 tot 120 cellen en zijn gegroepeerd in verschillende smaakpapillen. Maar er zitten niet alleen smaakorganen op de tong. Ook in het slijmvlies van het gehemelte en de keelholte bevinden zich smaakorganen.  

Vroeger dacht men dat er verschillende smaakpapillen waren om zoet, zuur, zout en bitter van elkaar te kunnen onderscheiden. Maar dit blijkt niet het geval te zijn. In basis kunnen alle smaakorgaantjes dezelfde smaken proeven. Het is echter wel zo dat groepen smaakpapillen aan verschillende zenuwen zijn verbonden die ook naar verschillende delen in de hersenen leiden.

Naast smaken speelt structuur van het voedsel, temperatuur, scherpte en kruidigheid ook een rol bij onze smaak. Ook het speeksel speelt een belangrijke rol in de overdracht van smaak. Speeksel zorgt namelijk niet alleen voor het transport binnen de mond, maar speeksel bevat ook verschillende stoffen om wondjes in de mond te genezen en de smaakorgaantjes te onderhouden. Wat een geweldig instrument die tong van ons, vind je niet?

Oorzaken van smaakstoornissen

Iets wat ik tot voor kort niet wist is dat er verschillende redenen kunnen zijn waarom je smaak veranderd. Zo spelen ziekten een belangrijke rol in het veranderen van smaak. Een ontsteking van het slijmvlies bijvoorbeeld. Maar ook medicijngebruik kan een oorzaak zijn dat smaak veranderd. Als je moeder bent herken je vast die enorme trek in zoetigheid of iets anders wat je normaal niet zo snel zou eten. Ook hormonen spelen een rol in de verandering van smaak. Naast deze zijn er nog veel meer oorzaken die onze smaak kunnen veranderen en zelfs helemaal kunnen wegnemen.

Algemene adviezen bij smaakstoornissen

Op de website van de KNO-vereniging las ik dat er een aantal algemene adviezen zijn om smaakstoornissen te voorkomen. Ik noem er een paar:

Zorg voor goede mondhygiëne en tandheelkundige verzorging

Zorg voor voldoende voedselinname. Smaakverlies kan de eetlust doen verminderen

Oppassen voor overconsumptie van suikers en zout

Aanpassen voeding om de overall smaakervaring te verbeteren

In het kader van deze les vind ik met name het oppassen voor overconsumptie van suikers en zout een belangrijke. Maar zelf heb ik ook goede ervaringen met het aanpassen van je voeding om de smaakbeleving te verbeteren. Sinds ik gezonder ben gaan eten is mijn smaak drastisch veranderd. In mijn beleving ervaar ik veel meer smaken dan ooit tevoren. Dat is ook niet zo gek. Ik eet veel gevarieerder en combineer steeds vaker verschillende soorten voedsel. Vooral de smaak van groene groenten ben ik meer gaan waarderen en merk ik dat ik bijna geen behoefte meer heb aan zout.

Volgens Dr. Greger heeft alles te maken met gewenning. Toen onze dochter werd geboren hebben wij heel lang geprobeerd haar geen suiker te geven. Dat was best lastig omdat oma onze dochter graag een lange vinger gaf en zonder te vragen suiker in haar thee deed. Zolang wij het bleven weigeren ging het goed. Pas toen zij eenmaal van de suiker had geproefd ging het mis. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat wij haar de smaak van zoet wilde onthouden. De natuur biedt echter genoeg voedsel dat van nature zoet is. Een banaan bijvoorbeeld. Of een zoete appel. een stuk meloen of dadelstroop voor in de yoghurt.

Toen ik laatst een maaltijd bereidde bij mijn dochter thuis, was haar reactie na de eerste hap, "wat een hoop verschillende smaken!". Inderdaad, gezond eten zorgt voor een enorme smaakbeleving. Maar dit gaat niet helemaal vanzelf. Vooral wanneer je al geruime tijd ongezond eet kan het even duren voordat je smaak zich aanpast. Geef jezelf daarom drie weken de tijd wanneer je bijvoorbeeld wilt minderen met zout. Je zult merken dat je het level van zoutinname met gemak met de helft kunt terugbrengen. Toegevoegde suiker in de koffie of de thee leer je veel sneller af. Vooral als je dit combineert met het eten van lekkere stukjes fruit.

Binnen een paar weken nadat je gezonder gaat eten zal je smaaksensatie veranderen. En wel zo dat voedingsmiddelen met een lager zout, suiker en vetgehalte eigenlijk veel beter gaan smaken. Zelf ervaar ik op dit moment dat mijn behoefte naar koffie aan het afnemen is. Eén kopje koffie is tegenwoordig vaak al genoeg, terwijl ik er voorheen meerdere dronk. Volgens mij komt het allemaal doordat je lichaam verandert en zich langzaam aanpast.  

Dit is niet alleen mijn mening, maar kan ook worden onderbouwd door verschillende onderzoeken. Dr. Greger laat in één van zijn video's  zien hoe smaak zich aanpast nadat je gezonder bent gaan eten.

Omdat we al een aantal weken bezig zijn ben ik best wel benieuwd of jouw smaak ook veranderd is. Misschien vind je het leuk om dit met ons te delen in de Facebookgroep ?

Volgende week wil ik het met je gaan hebben over moderatie. Voor veel mensen is ‘alles met mate’ de sleutel tot het controleren van gewicht en gezondheid. Maar is dit zo?

Les 8: Is ‘met mate’ een verstandig advies?

Als het gaat over ongezonde voeding lijkt de uitspraak ‘met mate’ de sleutel te zijn tot het controleren van gewicht en gezondheid. Soms kan dit het geval zijn. Maar het kan er ook voor zorgen dat iemand zijn eigen gezondheidsdoelen saboteert. Alles ‘met mate’ klinkt als een goed idee, want hoe meer wij ons ontzeggen, hoe groter het verlangen, toch?

Wat is met mate

Met mate is ‘het vermijden van overmaat of uitersten’, vooral in iemands gedrag. Is dit de manier waarop wij zouden moeten eten? Wanneer je ‘met mate’ iets ongezonds wilt eten, moet je jezelf heel goed kennen. Je zou niet vaker dan 1-3 keer per week iets ongezonds moeten eten. En als je dat al doet, doe het dan in kleine hoeveelheden. Deze richtlijn is echter sterk afhankelijk van iemands gezondheid.

Hoe ziet alles met mate er uit? Het volgende dilemma komt je misschien bekend voor:

Op maandag drinken we een romige latte met een koekje

Op dinsdag  is het dat plakje cake voor iemands verjaardag op kantoor

Op woensdag  nemen we een bakje chips voor de televisie

Donderdag  hebben we haast en pak je snel die mars of snicker tussendoor

Op vrijdag  nemen we een ijsje na het eten want het is vrijdag

En in het weekend drinken we net iets te veel alcohol en eten uit gemak misschien wat fastfood.

Dit is niet langer ‘met mate’. Het lijkt meer op een lifestyle keuze en een gewoonte. De meeste mensen denken vaak niet meer na over wat zij 2 of 3 dagen geleden hebben gegeten en vergeten al snel de traktatie die zij zichzelf hebben gegund.

Met mate is misschien toch niet het antwoord

Door ‘met mate’ ongezond te eten geef je jezelf toestemming om minder gezonde voeding binnen te krijgen. Door deze houding rem je jezelf in het bereiken van doelen. De ervaring leert dat mensen zelfs gefrustreerd raken omdat ze hun ongezonde eetpatroon als onschadelijk beschouwen en zij niet begrijpen waarom ze niet afvallen of de gezondheidsklachten die zij hebben, niet verbeteren.

Het is makkelijk om je eetgewoonte te zien als ‘matiging’ omdat je maar één keer cake hebt gegeten en de volgende dag een stukje melkchocolade. En natuurlijk kon je geen nee zeggen tegen je favoriete afhaalchinees als weekend verwennerij. Dit is de stiekeme waarheid van wat matiging betekent voor velen.

Wat kun je doen

Het is belangrijk om al het ongezonde voedsel in te delen in één categorie en met jezelf af te spreken dat je slechts af en toe iets uit deze categorie eet in plaats van regelmatig. Gezond moet het nieuwe normaal worden. Het merendeel van het voedsel waar je energie van krijgt en je gewicht van in balans blijft, dient gezond voedsel te zijn.

Je zult dus met jezelf een aantal afspraken moeten maken waar je je ook aan gaat houden. Om jezelf te helpen kun je in ieder geval alle ongezonde spullen wegdoen. Geen koekjes en snoepjes meer in huis. Ook de zakken chips kun je maar beter niet meer in huis halen. Want als het er ligt gaat het er aan! (was mijn ervaring) In plaats daarvan kun je gezonde snacks kopen. Bijvoorbeeld verschillende soorten fruit, wat gemengde (liefst ongezouten) noten of gedroogd (ongezoet) fruit of dadels. Bedenk dat er altijd betere keuzes zijn. Ieder moment van verleiding is eigenlijk een leermoment. En dat geldt niet alleen voor voeding.

Vergeet niet dat veel ongezonde voeding lege calorieën bevatten. Zij zijn de oorzaak van fysiologische stress in ons lichaam. Inflammatie, oftewel kleine ontstekingen in je lichaam waar je niets van merkt maar die aan de basis staan van veel van onze welvaartsziekten.

Daarom dien je dit voedsel tot een absoluut minimum te beperken. Eet daarvoor in de plaats gezonde voeding die rijk zijn aan fytonutriënten en antioxidanten zoals groene bladgroenten, fruit, aardbeien en bessen.

Beloon jezelf met goed

Mensen belonen zich vaak met ongezond en ‘slecht’ voedsel nadat ze ‘goed’ zijn geweest. Dit zie je vaak na een periode van ‘diëten’. Uiteindelijk zal je dit niet verder helpen maar eerder remmen na alle positieve stappen die je hebt gezet. Het is veel beter om jezelf te belonen met non-food gerelateerde traktaties zoals even tijd voor jezelf, een favoriet boek, een massage, een warm bad of een nieuwe outfit.

Wanneer voedsel een zwakke plek is, speelt emotie ook vaak een rol. Er wordt ‘troost’ gezocht in voedsel. In zo’n geval is het belangrijk om andere middelen te vinden die van invloed zijn op je geluk. Het is belangrijk te onthouden dat emotie eten vaak plotseling optreedt, vaak voedsel specifiek is en aanwezig blijft ondanks een adequate snack of maaltijd. Het doet dus meer slecht dan goed.

Blijf van jezelf houden

Het is goed om te onthouden dat wanneer je belangrijke keuzes maakt over je gezondheid, dit altijd een daad is van zelfliefde. Jezelf beoordelen als goed of slecht draagt niet bij aan het succes en dus is het slimmer om het beter op de volgende manier te bezien. ‘Ik ben goed voor mezelf door het eten van gezond en voedzaam voedsel!”

Een van de belangrijkste principes van een succesvolle reboot is het niveau van de discipline die rebooters hebben. De houding ‘met mate’ wordt bij deze mensen grotendeels vermeden waardoor er succesvolle veranderingen in je gezondheid kunnen optreden.

Maar als je dan toch een keer iets ongezond eet, onthoudt dan dat een traktatie is om van te genieten. Maar maak er geen alledaagse gebeurtenis van.

Kijk ter inspiratie maar eens naar deze video  van de Amerikaanse Hannah die ruim 31 kilo afviel en transformeerde van een obese en lusteloos meisje naar een energieke zelfbewuste vrouw.

Belangrijk om te onthouden:

Gezond is het nieuwe normaal

Maak geen alledaagse gebeurtenis van ongezond

Les 9: Wat eet een planteneter

We zijn alweer aangekomen bij de een-na-laatste les. Zoals je gemerkt hebt eet ik 100% plantaardig. Maar ook wanneer je besluit om af en toe nog vlees te eten, is het goed om te weten waaruit een plantaardige maaltijd kan bestaan.

Een plantaardig eetpatroon is gericht op hele ongeraffineerde, of minimaal bewerkt plantaardig voedsel. Het is een eetpatroon op basis van fruit, groenten, knollen, hele granen en peulvruchten en het sluit of minimaliseert vlees (met inbegrip van kip en vis), zuivelproducten en eieren, evenals zeer geraffineerde voedingsmiddelen zoals gebleekt meel, geraffineerde suiker en olie uit.

Een hele mondvol vind je niet? Maar wees gerust. Vele duizenden jaren lang hebben mensen deze levensstijl gevolgd. En ze zijn er niet slechter van geworden. Sterker nog. In alle populaties waar mensen voornamelijk op plantaardige maaltijd leven komen nauwelijks hart- en vaatziekten en kanker voor.

Om je een beetje op weg te helpen noem ik een aantal hoofdcategorieën met een paar voorbeelden. Deze omvatten de ingrediënten die je kunt gebruiken om bekende gerechten zoals pizza, aardappelpuree, lasagne en burrito’s te maken.

Fruit : mango’s, bananen, druiven, aardbeien, bosbessen, peren, kersen, enz.

Groenten : sla, boerenkool, broccoli, bloemkool, boerenkool, wortelen, enz.

Knollen en zetmeelrijke groenten: aardappelen, knollen, cassave, pompoen, maïs, erwten, enz.

Volle granen : gierst, quinoa, gerst, rijst, volkoren, haver, etc.

Peulvruchten : bruine bonen, kikkererwten, linzen, lima bonen, witte bonen, zwarte bonen, enz.

Nu je in algemene zin weet wat voor soort voedsel je kunt eten, laten wij ons eens wat verder verdiepen in wat plantaardige voeding is en wat het niet is.

Geen dieet van groenten

Je hebt misschien wel eens gehoord dat mensen die plantaardig eten vooral veel spinazie, boerenkool en andere groenten eten en dat dit de primaire basis is voor veel van de maaltijden. Sommigen denken zelfs dat ‘planteneters’ alleen maar leven op groene en rauwe groenten. Niets is minder waar.

Hoewel bladgroenten een belangrijk onderdeel zijn van een plantaardig eetpatroon zijn ze een zeer slechte bron van calorieën. Dat wil zeggen, een duurzame bron van energie.

We zouden ruim 7 kg gekookte boerenkool moeten eten om 2.000 calorieën binnen te krijgen. Natuurlijk eten we niet op deze manier en ik neem het je dan ook helemaal niet kwalijk wanneer je dit belachelijk vindt.

In feite is het vrijwel onmogelijk om voldoende calorieën binnen te krijgen wanneer je alleen maar leeft van groenten. Misschien is dit ook wel de meest voorkomende reden voor het falen van een plantaardige levensstijl. Wanneer je alleen op groenten probeert te leven zul je vast en zeker een tekort aan calorieën krijgen. Het eten van onvoldoende calorieën leidt niet alleen tot honger, maar na verloop van tijd kan het ook leiden tot minder energie, gevoelens van tekorten, het hunkeren naar voedsel en het krijgen van eetbuien. Je metabolisme gaat zich aanpassen en je krijgt het regelmatig oud met ondervoeding als gevolg. Deze problemen worden niet veroorzaakt door het plantaardige eetpatroon, maar door het eten van onvoldoende calorieën.

Begrijp me niet verkeerd, ik raad je zeker aan royale hoeveelheden bladgroenten te eten. Maar het is complementair voedsel dat je regelmatig eet. Het is niet de primaire energiebron op ons bord. Dus als bladgroenten niet de basis vormen van een plantaardig dieet, wat is dit dan wel?

Zetmeelrijk voedsel en fruit vormen de basis van een plantaardig dieet

In Nederland zijn de meeste van ons gewend dat het eten op ons bord is opgebouwd rond een stukje vlees. Wanneer je plantaardig gaat eten zal dit gaan veranderen. Het centrum van je bord veranderd naar zetmeelrijk troost-eten. Voedsel wat wij in basis allemaal graag eten maar jammer genoeg voor velen lang geleden zijn verbannen naar bijgerechten of gestigmatiseerd zijn vanwege de misvatting dat ze “ongezond” zijn.

Toch is dit het voedsel waar generaties over de hele wereld op hebben geleefd. Knollen zoals aardappelen en zoete aardappelen, zetmeelrijke groenten zoals maïs en erwten, hele granen zoals bruine rijst, gierst, quinoa en boekweit. En peulvruchten, zoals kikkererwten, zwarte bonen, bruine bonen en limabonen.

Dit voedsel moet misschien iets anders worden bereid dan je gewend bent, bijvoorbeeld door het weglaten van olie en zuivel, maar het meeste zal zeer vertrouwd zijn. Recepten waar je minder mee bekend bent kunnen heerlijke nieuwe ontdekkingen worden als onderdeel van je nieuwe levensstijl. Heerlijke gerechten zoals zoete aardappel lasagne, aardappelpuree en jus, Toscaanse witte bonen burgers, eenvoudige Thai Noodles, Limabonensoep, Shepherd’s Pot Pie, zwarte bonen en rijst burrito’s, Polenta Curry en heerlijke Franse frietjes.

Naast zetmeelrijke voeding kunt je tevens genieten van fruit zoveel je wilt.

Focus op heel voedsel  

Het idee om bepaald voedsel te eten voor een bepaalde voedingsstof is heel normaal in onze cultuur. Zo zijn we tot het idee gekomen dat wij vlees nodig hebben voor de eiwitten, zuivelproducten voor de calcium en vis voor de omega-3 vetzuren.

Dit soort denken is misleidend en heeft ernstige schade toegebracht aan de menselijke gezondheid. De zoektocht naar eiwit bijvoorbeeld heeft ons ertoe gebracht meer vlees te gaan eten. In deze zoektocht consumeren wij niet alleen te veel eiwitten, maar krijgen wij ook veel schadelijke stoffen binnen zoals cholesterol, hormonen en antibiotica dat aanwezig is in dierlijke voedingsmiddelen.

Geen enkel voedsel bestaat uit één enkele voedingsstof en we moeten daarom nooit op deze manier naar voeding kijken. Voedsel bevat talloze voedingsstoffen. Het belangrijkste is het totale voedingsprofiel, dat wil zeggen, het gehele pakket. Voeding in zijn natuurlijke vorm bevat alle essentiële voedingsstoffen (met uitzondering van vitamine B12) en in verhoudingen die beter aansluiten bij de menselijke behoeften dan dierlijke of bewerkte voedingsmiddelen.

Dus onze vraag zou eigenlijk moeten zijn: Waarom verspillen wij onze tijd en onze gezondheid aan het eten van inferieure pakketten? Zolang wij voor een verscheidenheid van hele, plantaardige voeding kiezen, zullen wij gemakkelijk alle voedingsstoffen binnenkrijgen die wij nodig hebben.

Vragen? Stel ze in de Facebookgroep of mail naar info@lekker-leven.com .

Les 10: Balans

Eén van de deelnemers aan het oorspronkelijke dit 10-wekenplan stelde eens de vraag: Hoe houdt je balans tussen drukke schema's en gezonde maaltijden? Een legitieme vraag want het is niet altijd even gemakkelijk om gezonde keuzes te maken wanneer je een drukke baan en een gezin hebt. Daarom wil ik graag 10 simpele tips met je delen die je kunnen helpen de juiste balans te houden tussen gezond eten en je drukke leven.

1. Planning is essentieel

De meest gemakkelijke manier om niet voor ongewilde verrassingen te staan is door goed te plannen. Denk een paar dagen vooruit wat je wilt gaan eten. Maak desnoods een lijstje samen met de kinderen en doe de inkopen een paar dagen vooruit.

2. Hou het simpel

Gezinsmaaltijden hoeven niet uitgebreid te zijn om gezond te zijn. Wanneer je doel is om meer groente te eten kun je bijvoorbeeld een eenvoudige 'side dish' maken met wat gemengde groente. Een hoofdmaaltijd gebaseerd op aardappelen zijn snel te maken. Gebruik als dessert een stukje fruit in plaats van een fruityoghurt waar van alles in zit.

3. Zorg voor gezond voedsel in vriezer of voorraadkast

De meest gehoorde opmerking van mensen die te veel snoepen is dat ze niet van de chips en de koek kunnen afblijven. Het makkelijkste is om deze junkfood niet meer in huis te halen of op zijn minst te minimaliseren. Wat er niet is kun je ook niet naar grijpen. Zorg in de plaats voor wat extra fruit, wat dadels voor de kinderen of wat ongezouten noten. Meng deze eventueel met wat rozijntjes en andere besjes.

4. Maak dubbele porties

Wanneer je gezonder gaat eten zul je steeds meer lekkere recepten gaan ontdekken. Maak eens een dubbele portie van je favoriete recept en vries een deel in voor een later moment. Je zult enorm veel gemak ondervinden wanneer je een keer geen tijd hebt om te koken en toch gezond wilt eten.

5. Familie maaltijd kan ook ontbijt of lunch zijn

Van oudsher zijn Nederlanders gewend om de avondmaaltijd als familie door te brengen. Maar met alle wisselende werktijden en kinderen die rond etenstijd moeten sporten is dit niet altijd mogelijk. Pin je daarom niet per sé vast op de avondmaaltijd. Misschien is een gezamenlijk ontbijt of lunch wel net zo fijn en heb je net iets meer tijd om met zijn allen gezond te eten.

6. Bied minimaal één maaltijd met vijf voedselgroepen

In een gezin met kinderen kan het lastig zijn om gezonde eetgewoonten te handhaven. Een hulpmiddel zou kunnen zijn dat je minimaal één maaltijd serveert waar vijf voedselgroepen in zitten. Op die manier kan ieder lid van het gezin in staat zijn om in ieder geval iets te eten wat hij of zij lekker vindt. Voedsel uit deze groepen zijn knollen zoals aardappelen, groenten, peulvruchten zoals bonen, linzen, granen als rijst, quinoa of pasta en natuurlijk fruit.

7. Zet de televisie en telefoon uit, richt je op elkaar

In ons jachtige leven is het niet altijd gemakkelijk om een gezamenlijke maaltijd te hebben als gezin. En als we al bij elkaar zitten zijn sommigen nog steeds met andere dingen bezig dan met het voedsel wat zij eten. Spreek met elkaar af dat er onder maaltijd geen telefoons aanwezig zijn, zet de televisie uit en geniet van het voedsel en van elkaar.

8. Communiceer, maar bekritiseer niet

Een gezamenlijke maaltijd is wellicht het beste moment om met elkaar te communiceren. Houdt de communicatie licht en opbouwend. Gebruik gezamenlijke maaltijden niet als een plaats voor discipline. Zorg ervoor dat ieder gezinslid de maaltijd als een rustmoment ervaart. Geniet en wees dankbaar voor het eten wat op tafel staat.

9. Verdeel de werkzaamheden

Zoek samen met gezinsleden naar gezonde maaltijden op het internet en laat afwisselend één van de kinderen meehelpen deze te maken. Door een beroep te doen op de hele familie bij het plannen van het boodschappenlijstje of het dekken van de tafel, wordt het eten een familie aangelegenheid. Familie maaltijden worden op deze manier een gekoesterde traditie die door iedereen worden gewaardeerd.

10. Voorkom een schuldgevoel

Heb niet de illusie dat je nooit meer iets ongezond eet. Het leven kan erg hectisch en druk zijn. Een ongezonde maaltijd is dan snel gemaakt. Wanneer je lichaam weer gezond is en je op je normale gewicht bent kun je best een keertje minder gezond eten. Maar waarschijnlijk heeft je lichaam daar veel minder behoefte aan. Straf jezelf niet wanneer je toch een keertje minder gezond eet, maar maak er geen gewoonte van.

Slotwoord

Het belangrijkste doel van dit 10-wekenplan was kennisoverdracht. Kennis die ikzelf heb opgedaan in de afgelopen 2.5 jaar en waarvan ik heb ervaren wat het met je gezondheid kan doen. Ik hoop dat ik je met dit ebook een beetje op weg hem mogen helpen.

Zoals je weet was dit 10-wekenplan oorspronkelijk verdeeld over 10 nieuwsbrieven. Maar in dit handige ebook zijn ze nu gebundeld tot één naslagwerk. En mocht je er toevallig aan gedacht hebben, ik heb er bewust voor gekozen om het ebook kosteloos aan te bieden. Alles wat ik heb geleerd heb ik ook voor niets ontvangen. En wat je voor niets ontvangt, geef je ook weer door om niets. Althans, zo kijk ik er op dit moment tegenaan.

Wanneer je op de hoogte wilt blijven van mijn persoonlijke ontwikkeling en/of af en toe een receptje wil scoren. Bezoek dan van tijd tot tijd mijn website op www.lekker-leven.com . Je vindt er niet alleen lekkere recepten, maar ook interessante artikelen.

Tot slot deel ik hieronder nog een aantal interessante websites met je waar je een schat aan informatie kunt vinden over gezonde voeding. Ik wens je alle goeds.  

Rob

Nutritionfacts.org

Plantbasedresearch.org

Nutritionstudies

Dr. McDougall

Physicians Committee for Responsible Medicine

Nathan Pritikin

Hallo aarde

Lekker Leven